Geef je mening, krijg een boek

Tijdens Nederland Leest, in de hele maand november 2016, stond het thema democratie centraal. Leden én niet-leden van de openbare bibliotheek waren van harte uitgenodigd om hun mening te geven over het actuele onderwerp democratie.

Men kon hun mening geven via geefjemening.nederlandleest.nl over vijf stellingen en je een gratis boek bij de bieb krijgen. Er kon gekozen worden uit de onderstaande drie boeken die aansluiten bij het thema. Elk boek heeft een eigen voorwoord, geschreven door Özcan Akyol, Gerdi Verbeet en Noraly Beyer.

3boekenstaand_lr_900Heer van de vliegen – William Golding (1954)

Wat gebeurt er als een groep jongens strandt op een onbewoond eiland? Men begrijpt dat er een leider moet komen en dat er regels nodig zijn. Ze zouden moeten samenwerken, maar er ontstaat een rivaliteit die uitmondt in een bloedige oorlog. Lord of the flies is een klassieker uit de wereldliteratuur.

William Golding is een Engelse auteur en dichter, die in 1983 de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Heer van de vliegen (Lord of the Flies) is zijn bekendste boek. Het werd meteen bij verschijnen een wereldwijd succes, geldt als een klassieker in de wereldliteratuur en is tweemaal verfilmd.

ozcan-akyol-chrisvanhouts_140Met een voorwoord van Özcan Akyol: Querulanten, saboteurs en wilde beesten.
“William Golding ontdoet zich van de mythe dat ieder kind onschuldig zou zijn (…). Daarbij toont hij aan dat mensen alleen hoffelijk, gul en beschaafd zijn als er geen onraad valt te bespeuren. Wanneer het eigen welbevinden in het geding komt, transformeren we met hetzelfde gemak in notoire querulanten, relzuchtige saboteurs en zelfs wilde beesten. Dat inzicht maakt ‘Heer van de vliegen’ sensationeel en verontrustend”.

Liefde en schaduw – Isabel Allende (1986)

Lange tijd gelooft journaliste Irene haar moeder, die vindt dat democratie alleen maar tot chaos kan leiden. Tot zij haar ogen niet langer kan sluiten voor de verschrikkingen van het dictatoriale regime. Terwijl zij en fotograaf Francesco in verzet gaan, ontluikt hun liefde.

Isabel Allende is een Chileens auteur en journaliste. Na de staatsgreep van 1973 vluchtte zij uit Chili en vestigde zich in Venezuela. Daar debuteerde ze in 1981 met het zeer succesvolle Het huis van de geesten. Van haar boeken zijn over de hele wereld miljoenen exemplaren verkocht.

Met een voorwoord van Noraly Beyer: De weggeschoten democratie. 
“De kracht van Allendes verhaal zit hem in de beschrijving van de alledaagsheid van het leven in een dictatuur. Ze weet uit eigen ervaring dat Latijns-Amerika geen paradijs is van democratie en mensenrechten. Maar haar overtuiging dat er altijd mensen zijn die zich verzetten tegen onrecht is hoopgevend en haar geloof in liefde, ook in tijden van oorlog, is oprecht en troostend”.

Morten – Anna Levander (2014)

De ambitieuze politicus Morten Matthijssen schuwt geen middel om minister-president te worden. Het boek geeft een inkijkje in de achterkamertjes en wandelgangen van Den Haag en toont hoe een politicus die het volk aan de kant wil zetten toch door datzelfde volk gekozen kan worden.

Anna Levander is het pseudoniem van het journalistenduo Annet de Jong (De Telegraaf) en Dominique van der Heyde (NOS/Nieuwsuur). Morten is hun gezamenlijke thrillerdebuut. Daarna volgde Mo, en de Morten-trilogie werd vervolgens afgesloten met M. De film- en tv-rechten van de reeks zijn inmiddels verkocht.

gerdiverbeet_140Met een voorwoord van Gerdi Verbeet: Een mooi huis dat aan renovatie toe is.
“(…) cruciale voorwaarde voor het welslagen van vernieuwingen is dat de politici het de burgers toevertrouwen. Dat ze bereid zijn te geloven dat die burgers met ideeën komen die misschien wel beter zijn dan die van henzelf en dat je best wat aan ze kan overlaten. Zo’n renovatie van de democratie om de burgers er juist meer bij te betrekken, dat vind ik – anders dan Morten Mathijsen – nou juist spannend”.

Nawoord over debatteren
debat
Het nawoord in de drie boeken is van de directeur van het Nederlands Debat Instituut, Roderik van Grieken: Debat als zuurstof van de democratieHij wijst op de kenmerken van een goed debat en geeft stappen en stellingen die hiervoor een vertrekpunt kunnen vormen.

De belangrijkste principes van een goed debat:

  • Poneer een stelling aan tafel en peil of er een meningsverschil over bestaat door te vragen of hij/zij het ‘eens’of ‘oneens’ is met de stelling
  • Wijs een debatleider aan, die niet mee debatteert maar af en toe samenvat wat er gezegd is en deelnemers op elkaar laat reageren
  • Laat deelnemers een korte uitleg geven bij het ‘eens’ of ‘oneens’ zijn zonder dat men elkaar in de rede valt
  • Inventariseer de belangrijkste argumenten ‘voor’ en ‘tegen’, blijf daarbij strikt bij het centrale onderwerp
  • Laat mensen inhoudelijk op elkaar reageren en elkaars argumenten toetsen. De debatleider bewaakt wie spreekt en vraagt op basis waarvan iemand eventueel van mening is veranderd.
  • Sluit daarna het debat af

Wil je meer debattips? Zie www.debatinstituut.nl/bibliotheek

Een aantal voorbeeldstellingen:

  • De burgemeester moet rechtstreeks gekozen worden
  • Nederland moet een stemplicht invoeren
  • Democratie is voor elk land de beste staatsvorm
  • Burgers moeten eerst een ‘kiesexamen’ halen voor ze mogen stemmen
  • De stemgerechtigde leeftijd moet worden verlaagd naar 16 jaar
  • Nederland moet iedere maand een bindend referendum organiseren
  • Verkiezingen moeten vervangen worden door een lotingsysteem
  • Populistische partijen zijn goede aanjagers van het politieke debat
  • Wachtgeld voor politici moet worden afgeschaft
  • Nederland moet een republiek worden
  • Nederland moet worden geregeerd op basis van opiniepeilingen